Welcome to Magazine Premium

You can change this text in the options panel in the admin

There are tons of ways to configure Magazine Premium... The possibilities are endless!

Member Login
Lost your password?

Stichting Lezen & Schrijven publiceert onderzoek naar gemeentelijke aanpak laaggeletterdheid

Geplaatst op 06-06-2016
De Stichting Lezen & Schrijven  heeft een verkenning laten uitvoeren naar de manier waarop gemeenten bezig zijn met de aanpak van laaggeletterdheid. Belangrijkste vraag hierbij was in hoeverre er sprake is van verankering van de aanpak van laaggeletterdheid in het brede sociale domein

In het kader van de verkenning (pdf), die in opdracht van Stichting Lezen & Schrijvenis uitgevoerd door Labyrinth Onderzoek & Advies, is gekeken naar welke belemmeringen gemeenten ervaren in de praktijk en wat de behoefte is van gemeenten aan ondersteuning bij de aanpak van laaggeletterdheid.

De verkenning is gebaseerd op focusgroepen waaraan ambtenaren vanuit zestien gemeenten hebben deelgenomen.

De onderzoekers stellen dat de gemeentelijke contactpersonen voor laaggeletterdheid lees- en schrijfvaardigheden zien als een essentiële voorwaarde voor het bereiken van resultaten op diverse gemeentelijke beleidsterreinen. Zo vergroot lees- en schrijfvaardigheid de perspectieven op betaald werk of vrijwilligerswerk binnen de Participatiewet en vormt het ook een voorwaarde om zelfredzaam te kunnen zijn: een belangrijk doel van de Wmo en de Jeugdwet. Daarom zou de aanpak van laaggeletterdheid een integraal onderdeel moeten zijn van de beleidsterreinen in het sociaal domein, aldus de beleidsambtenaren. Volgens de onderzoekers blijkt echter dat  een dergelijke integrale aanpak slechts in een beperkt aantal gemeenten goed van de grond is gekomen en ook blijkt de verankering van laaggeletterdheid binnen het sociaal domein nu erg afhankelijk te zijn van de gemeentelijke contactpersoon die zich bezighoudt met het thema laaggeletterdheid.

Kansen in het sociaal domein liggen vooral in meer aandacht voor laaggeletterdheid bij de sociale (wijk)teams en bij de uitvoering van schulddienstverlening. De aanpak van laaggeletterdheid binnen re-integratie is al beter op gang gekomen. Zo wordt er bij diverse UWV-vestigingen en sociale diensten structureel op laaggeletterdheid
gescreend, bijvoorbeeld met het instrument de Taalmeter, aldus de onderzoekers.Veel plekken waar veel laaggeletterden komen, worden echter vaak niet optimaal benut. Het screenen op laaggeletterdheid maakt namelijk vaak geen onderdeel uit van het werkproces. Hier liggen volgens de onderzoekers kansen.
De onderzoekers noemen in de verkenning, getiteld Taal als middel. Kansen voor verbeterde aanpak laaggeletterdheid in het gemeentelijk sociaal domein (pdf), enkele belemmeringen die gemeenten tegenkomen in de aanpak van laaggeletterdheid:

  • In veel gemeenten is sprake van een ontoereikend WEB-budget (Wet educatie en beroepsonderwijs) om aan de vraag naar taalonderwijs te kunnen voldoen.
  • Gemeenten ervaren belemmeringen in de bestedingseisen van het WEB- budget en willen meer vrijheid krijgen, zodat alle kosten gerelateerd aan de aanpak van laaggeletterdheid gefinancierd kunnen worden vanuit deze middelen.
  • De Wet taaleis sluit een groot deel van de laaggeletterden uit, omdat iedereen die acht jaar Nederlandstalig onderwijs heeft gevolgd niet tot de doelgroep van deze wet behoort. Onder deze groep bevinden zich juist relatief veel laaggeletterden.
  • Gemeenten vinden het lastig om het taalaanbod op kwaliteit te beoordelen. Zij geven aan behoefte te hebben aan hulp hierbij, bijvoorbeeld in de vorm van een keurmerk.
  • Veel gemeenten hebben geen inzage in het aantal laaggeletterden in hun gemeente, waardoor zij niet weten welk percentage zij weten te bereiken met hun taalaanbod. Om te laten zien dat investeren in laaggeletterdheid nut heeft, is meer inzicht in het rendement van de aanpak nodig.

De verkenning komt tot de volgende conclusies:

  • De gemeentelijke contactpersonen zouden graag beschikken over cijfermateriaal dat het nut van investeren in laaggeletterdheid aantoont. Liefst ook met aantoonbare besparingen op gemeentelijke uitgaven domeinbreed.
  • Beleidsmakers en mensen uit de praktijk hebben meer kennis nodig over de samenhang tussen laaggeletterdheid met diverse problematieken, zoals schuldhulpverlening.
  • Gemeenten hebben meer inzicht nodig in het nut en de noodzaak van screenen op laaggeletterdheid en hoe zij hier uitvoering aan kunnen geven. Dit verklaart waarom screening nog onvoldoende wordt ingezet op plekken waar veel laaggeletterden komen, zoals bij sociale (wijk)teams.
  • Ondanks dat gemeenten autochtone laaggeletterden als primaire doelgroep zien, bereiken zij de doelgroep in de praktijk nog onvoldoende. Dit komt door het ontbreken van screening op laaggeletterdheid als vast onderdeel van de werkprocessen.
  • Meerdere gemeenten hebben behoefte aan ondersteuning bij de monitoring van hun resultaten. Daarbij gaat het enerzijds om inzage in het bereik van de doelgroep en anderzijds om inzage in de inhoudelijke voortgang van trajecten.
  • Ook speelt op verschillende niveaus zogeheten ‘handelingsverlegenheid’. Zo blijken beleidsambtenaren het lastig te vinden om collega’s van andere beleidsterreinen te betrekken bij de aanpak van laaggeletterdheid. Medewerkers van bijvoorbeeld sociale diensten en sociale (wijk)teams vinden het op hun beurt moeilijk om de problematiek bespreekbaar te maken bij de cliënt, omdat het onderwerp een groot taboe is.
  • Er is op diverse thema’s behoefte aan het uitwisselen van kennis en ervaringen tussen gemeenten en inzage in good practices.

In een reactie op de verkenning geeft Stichting Lezen & Schrijven aan via het ondersteuningsprogramma Taal voor het Leven met een aantal punten aan de slag te willen gaan. Zo wil de stichting de aanpak van laaggeletterdheid bespreekbaar maken door in 2016 een aanpak te ontwikkelen om de bovengenoemde handelingsverlegenheid te beperken en wil zij de rol van sociale (wijk)teams beter benutten door dit jaar in diverse gemeenten, waaronder Den Haag en Zaandam, pilots op te zetten rond sociale teams en de aanpak van laaggeletterdheid. Daarnaast wordt er een mini-cursus ‘Laaggeletterdheid signaleren’ georganiseerd voor medewerkers van sociale (wijk)teams en wordt er samen met Blik op Werk een kwaliteitscheck ontwikkeld voor het scholingsaanbod van vrijwilligersorganisaties. Verder wil Stichting Lezen & Schrijven bijdragen aan het uitwisselen van kennis, onder andere door onderzoek te doen naar de relatie tussen laaggeletterdheid. armoede en schulden, door in 2016 extra ondersteuning beschikbaar te krijgen voor de monitoring van gemeentelijke resultaten en individuele trajecten en door meer (inter)gemeentelijke kennisuitwisseling te faciliteren.

 

Latest Tweets

    Twitter

    Partners